• دلار آمریکا (خرید): 23,900
  • دلار آمریکا (فروش): 24,500
  • دلار کانادا (خرید): 19,000
  • دلار کانادا (فروش): 19,850

پیدا شدن قدیمی‌ترین آب بر روی زمین در کانادا

این آب میلیارد ساله ممکن است به رمزگشایی یکی از بزرگترین سوألات بی پاسخ بشریت کمک کند: آیا ممکن است در سیارات دیگر حیات وجود داشته باشد؟

زمانی که باربارا شِروود لولار نمونه‌های آب را برای آزمایش به دانشگاه آکسفورد ارسال کرد، او می‌دانست که این آب معمولی نیست. این ژئوشیمی‌دان بیشتر طول زندگی حرفه‌ای خود را در عمیق‌ترین معدن‌ها بر روی کرۀ زمین سپری کرده است و آب‌هایی را یافته و استخراج کرده که میلیون‌ها سال قدمت داشته‌اند. او مدت‌ها منتظر نتایج ماند که ممکن بود بسیار سریع اعلام شوند. تلفن را برداشت و محققی در بریتانیا تماس گرفت که مسئول انجام این آزمایش بود. باربارا به یاد می آورد: «گفتم: سلام، چه خبر از نمونه‌ها؟ - او در پاسخ گفت: طیف سنج جرمی خراب شده است. نتایج آزمایش نمی‌تواند درست باشد.» آزمایش میانگین قدمت نمونه‌ها را، که از معدنی در Timmins در انتاریو استخراج شده بودند را 1.6 میلیارد دلار تخمین زد.

شِروود لولار منبع عکس: Stable Isotope Lab/University of Toronto

شِروود لولار رئیس تحقیقات کانادا در ایزوتوپ ژئوشیمی زمین و محیط زیست در دانشگاه تورنتو، می‌گوید این آب باستانی ممکن است به سوأل زمینی‌های کنجکاو پاسخ دهد که مدت‌های مدیدیست به آسمان خیره می‌شوند و می‌پُرسند: آیا ممکن است در سیارات دیگر حیات وجود داشته باشد؟

ارمغان این مایع میلیارد سالۀ مردۀ، بوی کهنگی آن است. شِروود لولار می‌گوید: «اگر در معدن باشید به معنای واقعی کلمه بوی آن شما را به همان شکاف در سخره‌ای می‌برد که آب از آن سرازیر می‌شود.» اما یافتن این مایع بسیار شور که نمک آن ده برابر آب دریا است، به چیزی بیشتر از یک حس بویایی قوی نیاز دارد. شِروود اولین بار در سال 1992 از معدن Kidd Creek در شمال Timmins  دیدن کرد. 17 سال بعد، در سفری اکتشافی که او را 2.4 کیلومتر به زیر زمین برد، گروه تحقیقاتی او در نهایت این شورآبۀ باستانی را پیدا کردند. چهارسال بعد و پس از آزمایشات بی شمار، عدد 1.6 میلیارد سال ا به دست آوردند.

منبع عکس: Canada Science and Technology Museum 

این آزمایشات شامل اندازه‌گیری گازهای نجیب رادیوژنیک مانند هلیوم و زنون، عناصر سمت راست و انتهایی جدول تناوبی بود. شِروود لولار می گوید: «همانطور که آب در آنجا مانده بود، مانند مسافرانی که سوار قطار می شوند، این عناصر را به خود جذب کرده است.» ما ممکن است آب را با عنوان H2O بشناسیم، و همه آنچه را که در آن حل شده فراموش کنیم. به عنوان مثال، یک ویال کوچک از آب معدن Kidd  که در سال 2020 به Ingenium - یک شرکت سلطنتی که موزه علم و فناوری کانادا را در اوتاوا اداره می‌کند - منتقل شده است، دارای رسوبی در پایین آن است. این اکسید آهن است که پس از قرار گرفتن در معرض اکسیژن هوا در آب رسوب می‌کند.
 
سپس مکاشفه بر روی آن انجام شد. لیتوتروف‌های شیمیایی (chemolithotrophic) ریز - نمونه ای از حیات، در آب وجود داشتند و از هیدروژن و سولفات موجود در آب تغذیه می‌کردند. شیمی تولید کنندۀ مواد غذایی زیرزمینی شبیه دریچه‌های گرمابی غنی از مواد معدنی در کف اقیانوس است که از زندگی میکروبی مشابهی پشتیبانی می‌کنند. اما، تا این لحظه، هیچ کس نمی دانست که چنین چیزی در اعماق قاره‌ها اتفاق می‌افتد. شرکت گلنکور (Glencore) مالک معدن Kidd، که هنوز مس و روی تولید می‌کند، ادعا می‌کند این معدن با عمق 3012 متر عمیق‌ترین معدن فلز پایۀ جهان است و هر رزو به عمق آن افزوده می‌شود.

ریان رابرتز، مدیر عملیات شرکت گلنکور، می‌گوید که سفر از سطح زمین به منبع آب یک ساعت طول می‌کشد. دانشمندان به همراه معدن کارانی که در آنجا کار می‌کنند به آنجا می‌روند: آسانسور دو طبقه که می‌تواند 140 نفر را حمل کند. یک قطار 1.5 کیلومتری مجهز به باتری، یک آسانسور دوطبقۀ دیگر؛ و سپس یک رمپ مارپیچی دیگر به سمت پایین این سفر را ممکن می‌سازد - در عمق 2377 متری یکی عمیق‌ترین تونل‌ها در نوع خودش است. آنجاست که شِرود لولار می‌گوید شرکت گلنکور فضایی را برای یک ویژگی فوق العادۀ دیگر اختصاص داده است: «یکی از عمیق‌ترین و طولانی‌ترین آزمایشگاه‌های علمی برای مطالعۀ مایعات و میکروب شناسی جهان.»

منبع عکس:  Stable Isotope Lab/University of Toronto 

در آن پایین زمانی که دیور‌ها را لمس می‌کنیم گرم هستند. دمای آب حداقل 25 درجه سانتیگراد است و استخراج سنگ معدن همچنان کار اصلی است. او می گوید: «بخش عمده‌ای از آنچه که ما انجام می‌دهیم این است که مانع راه آنها نشویم.»
 
رابرتز خاطرنشان می‌سازد که تاریخ معدن که به سال 1963 باز می‌گردد یک «پروژه علمی» نیست. معدنچیان فقط به حدی که مجاز هستند حفاری می‌کنند. او می‌گوید: «رسیدن به این عمق، پدیده‌ای طبیعی نیست. این معدنچیان هستند که ما را به آنجا رسانده‌اند.»
 
 سپر کانادایی پرکامبرین ( Precambrian Canadian Shield) که ذخایر معدنی گسترده‌ای را در خود ذخیره کرده است،  2.7 میلیارد سال قدمت دارد و زمانی بستر یک اقیانوس بوده است. آنچه زمانی افقی بود اکنون عمودی است و دیواره‌های سنگی که از رمپ شیب دار رد می‌شوند گشت و گذاری را از بستر صدها میلیون سالۀ سطح دریاهای باستانی فراهم می‌سازد. سطح زمین در جریان مداوم است و قدیمی‌ترین بستر اقیانوس موجود آن تنها به چند صد میلیون سال پیش باز می‌گردد. سپر کانادایی پرکامبرین اکنون نزدیکترین مشابه به سطح زیرین مریخ است، که هرگز تسلیم نیروهای متلاشی کننده تکتونیک صفح‌های نشد. اگر آب بتواند حیاتی را در زیر شهر Timmins ایجاد کند، این احتمال وجود دارد که در سیاره سرخ نیز چنین اتفاقی رُخ بدهد. هیچ کس مطمئناً از این مسئله آگاه نخواهد بود، مگر اینکه از نزدیک بررسی شوند.
 
شِروود لولار اضافه می‌کند: «اگر نشان‌گرهای زیستی، شاخص‌های زندگی گذشته وجود داشته باشد، باید در سطح زیرین قرار بگیرند. ما دیگر به حیات بر زمین به عنوان زیست بر سطح آن فکر نمی‌کنیم. حیات ممکن است چیزی باشد که در اعماق سیارۀ ما نفوذ کرده است.
 
و شاید هم سایر سیارات.
 

ثبت دیدگاه

Captcha Image